Słownik pojęć konwersji plików

Krótkie definicje terminów technicznych związanych z formatami plików, kompresją i konwersją. Przydatne przy wyborze formatu docelowego.

Bitrate: Ilość danych zapisywanych na sekundę audio lub wideo (np. 128 kbps, 320 kbps). Wyższy bitrate = lepsza jakość, ale większy plik. Przy konwersji MP3 warto używać co najmniej 192–256 kbps.; .MP3 .AAC .MP4
Kodek: Algorytm kodowania/dekodowania danych multimedialnych. Przykłady: H.264 (wideo), AAC (audio), JPEG (obraz). Format pliku (MP4, JPG) to kontener lub standard zapisu — kodek określa sposób kompresji.; .MP4 .MP3 .JPG
Kompresja stratna: Metoda zmniejszania rozmiaru pliku przez trwałe usunięcie części danych (np. MP3, JPG, AAC). Każda ponowna konwersja pogarsza jakość. Nie da się odzyskać utraconych informacji.; .MP3 .JPG .AAC
Kompresja bezstratna: Metoda zmniejszania pliku bez utraty danych (np. FLAC, PNG, ZIP). Po rozpakowaniu/dekodowaniu otrzymujesz identyczną kopię oryginału. Pliki większe niż przy kompresji stratnej.; .FLAC .PNG .WAV
Format kontenera: Opakowanie łączące strumienie wideo, audio i napisów w jeden plik (np. MP4, MKV, AVI). Sam kontener nie określa jakości — liczy się kodek w środku (H.264, AAC).; .MP4 .MKV .AVI
Typ MIME: Standardowy identyfikator typu pliku wysyłany przez serwer (np. image/jpeg, application/pdf). Przeglądarki i systemy operacyjne używają MIME do wyboru aplikacji do otwarcia pliku.; .PDF .JPG .JSON
Rozdzielczość: Liczba pikseli w obrazie lub klatce wideo (np. 1920×1080 = Full HD). Wyższa rozdzielczość = więcej szczegółów, ale większy plik. Przy konwersji w dół (4K → 1080p) tracisz detale na zawsze.; .MP4 .JPG .PNG
DPI (dots per inch): Gęstość pikseli na cal — dotyczy druku. 72 DPI wystarczy na ekran, 300 DPI to standard druku fotograficznego. Zmiana DPI bez zmiany pikseli nie poprawia jakości zdjęcia.; .JPG .PNG .PDF
Kanał alpha (przezroczystość): Dodatkowa warstwa obrazu określająca przezroczystość pikseli. PNG i WebP obsługują alpha, JPG nie. Logo i ikony powinny używać formatu z kanałem alpha.; .PNG .WEBP
Metadane: Dane opisujące plik: data wykonania zdjęcia, model aparatu, autor, GPS. EXIF w JPG, ID3 w MP3. Konwersja może usunąć lub zmienić metadane — sprawdź to przed publikacją.; .JPG .MP3 .MP4
Transkodowanie: Konwersja z jednego kodeka/formatu na inny (np. H.265 → H.264, FLAC → MP3). Wymaga pełnego dekodowania i ponownego kodowania — może wpływać na jakość i czas przetwarzania.; .MP4 .MP3 .WEBM
Częstotliwość próbkowania: Liczba próbek dźwięku na sekundę (Hz). CD: 44100 Hz, profesjonalne nagrania: 48000 Hz lub 96000 Hz. Wyższa częstotliwość = szersze pasmo, większy plik.; .WAV .MP3 .FLAC
Proporcje obrazu (aspect ratio): Stosunek szerokości do wysokości (np. 16:9, 4:3, 1:1). Instagram Stories: 9:16, YouTube: 16:9. Zła proporcja przy konwersji powoduje czarne pasy lub przycięcie.; .MP4 .JPG
Przestrzeń kolorów: System opisu kolorów (sRGB, Adobe RGB, CMYK). sRGB to standard web i większości ekranów. CMYK służy do druku. Konwersja między przestrzeniami może zmienić wygląd kolorów.; .JPG .PNG .PDF
Grafika wektorowa: Obraz opisany matematycznie (SVG, EPS) — skaluje się bez utraty ostrości. Nie nadaje się do fotografii. Logo, ikony i ilustracje techniczne powinny być wektorowe.; .SVG
Grafika rastrowa: Obraz złożony z pikseli (JPG, PNG, WebP). Powiększenie powoduje rozmycie. Fotografie i rendery 3D to grafika rastrowa.; .JPG .PNG .WEBP
OCR (rozpoznawanie tekstu): Technologia wyciągania tekstu z obrazu lub PDF. Konwersja PDF → DOCX często używa OCR. Jakość zależy od czytelności oryginału i języka dokumentu.; .PDF .DOCX
Rozdzielczość druku: Minimalna rozdzielczość do jakościowego druku: 300 DPI dla fotografii, 150 DPI dla tekstu. Obraz 1000×1000 px przy 300 DPI wydrukuje się na ok. 8,5×8,5 cm.; .JPG .PNG .PDF
Hash pliku: Unikalny „odcisk palca” pliku (MD5, SHA-256). Dwa identyczne pliki mają ten sam hash. Używany do weryfikacji integralności po pobraniu lub konwersji.
Szyfrowanie (HTTPS/TLS): Toolando.tech używa HTTPS — pliki wysyłane do serwera są szyfrowane w tranzycie. Po konwersji pliki są usuwane. Szyfrowanie nie zastępuje ostrożności przy wrażliwych dokumentach.